Thumbnail
Andrzej Pronaszko (1888 - 1961)
Andrzej Pronaszko (1888 - 1961)

Malarz, scenograf, pedagog, reprezentant awangardowej sztuki lat 20. i 30. XX wieku, członek ugrupowań Formiści i Praesens. Młodszy brat artysty malarza - Zbigniewa. Edukację artystyczną rozpoczął w 1906 roku w Wyższej Szkole Przemysłowej w Krakowie. Studia odbył w latach 1909-1910 w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie był uczniem Leona Wyczółkowskiego i Stanisława Dębickiego. Następnie wyjechał doskonalić swój warsztat artystyczny w Monachium i Paryżu. W czasie I wojny światowej przebywał w Zakopanem, gdzie zrealizował z bratem, Zbigniewem Pronaszko pierwsze projekty scenograficzne. Należał wtedy do konspiracyjnej Rady Teatralnej. W 1917 roku wraz z bratem i Tytusem Czyżewskim założył grupę Ekspresjonistów Polskich (przemianowaną w 1919 roku na Formistów). W 1926 roku związał się z awangardową grupą Praesens skupiającą architektów i malarzy. Wspólnie z Szymonem Syrkusem wykonał w 1928 roku projekt Teatru Symultanicznego. We wczesnej fazie twórczości postawa artystyczna Pronaszki kształtowała się w sferze oddziaływania sztuki młodopolskiej; stylistyczne pokrewieństwo łączyło jego prace z symbolistycznym malarstwem Jacka Malczewskiego i Vlastimila Hofmana. W okresie formistycznym artysta pozostawał pod wpływem estetyki kubizmu poszukując jednocześnie nowej formy wyrazu dla pierwiastków narodowych. Pod koniec lat 20. sięgnął po nowe rozwiązania kolorystyczne i odmienną tematykę - batalistyczną i rodzajową. Do syntetycznej figuratywności w ujęciach martwych natur Pronaszko powrócił w obrazach z lat 50., w których częstym motywem stały się instrumenty muzyczne wtopione we złożony układ przestrzennych segmentów określających wnętrze pracowni. Zajmował się ponadto grafiką użytkową.

Zobacz także:
10377?size=medium 10421?size=medium