Thumbnail
Maurycy Gottlieb (1856 - 1879)
Maurycy Gottlieb (1856 - 1879)

Już w dzieciństwie pasjonował go rysunek. Od 1869 przez trzy lata uczył się w pracowni lwowskiego malarza Michała Godlewskiego. W okresie 1871-73 kształcił się w ASP w Wiedniu, pod kierunkiem Karla Mayera i Karla von Blaasa. W roku akademickim 1873/74 przeniósł się do krakowskiej SSP, aby studiować pod kierunkiem Matejki. W tym czasie powstał jego manifestacyjny "Autoportret w stroju polskiego szlachcica". Wobec antysemickich wystąpień niektórych kolegów wkrótce porzucił Kraków, aby kontynuować studia w Wiedniu. Jednak już jesienią 1875 wyjechał do Monachium. Przez rok (1875/76) kształcił się w tamtejszej ASP pod kierunkiem Karla Piloty'ego i Alexandra Wagnera. Podziwiając malarstwo w zbiorach Starej Pinakoteki, uległ wpływom sztuki Rembrandta. Inspirowany "Kupcem weneckim" Szekspira obraz "Shylock i Jessyka" przyniósł mu sławę i powszechne uznanie krytyków. Od końca 1876 do stycznia 1878 Gottlieb ponownie przebywał w Wiedniu. Początkowo uczył się w istniejącej przy Akademii szkole Heinricha von Angele. Korzystając ze stypendium wyjechał do Rzymu. Tu nawiązał bliskie kontakty z H. Siemiradzkim. Zauroczony Wiecznym Miastem, rozważał decyzję osiedlenia się tam na stałe. Jednak pod wpływem spotkania z Matejką, odżyły dawne sentymenty Gottlieba dla kultury polskiej. W 1879 przyjechał do Krakowa, aby pod kierunkiem Matejki malować monumentalny cykl obrazów z dziejów Żydów w Polsce. Niewielka spuścizna artystyczna Gottlieba uległa znacznemu rozproszeniu, wiele prac zaginęło lub zostało zniszczonych w okresie II wojny światowej, kilkanaście znajduje się obecnie w zbiorach publicznych i prywatnych w Izraelu, a także w kolekcjach prywatnych w Stanach Zjednoczonych, Chile i Australii. W twórczości Gottlieba, równolegle do dzieł o tematyce biblijnej, historycznej lub literackiej, rozwijał się nurt portretowy, przynosząc artyście nie mniejszą sławę i uznanie. Był on jednym z pierwszych malarzy, którzy ukazywali Żydów zamożnych, wykształconych, reprezentujących wysoki poziom intelektualny i kulturalny. Jego intymne w nastroju portrety często były wyrazem osobistego, uczuciowego stosunku do przedstawianej postaci. Gottlieb z ogromnym wyczuciem potrafił uchwycić tajemniczy świat wewnętrznych przeżyć człowieka.   

Zobacz także: