Thumbnail
Jonasz Stern (1904 - 1988)
Jonasz Stern (1904 - 1988)

Malarz, grafik, scenograf, pochodzenia żydowskiego, urodzony w Kałuszu . W latach 1929-1935 studiował w krakowskiej ASP u Teodora Axentowicza, Władysława Jarockiego, Stanisława Kamockiego i Fryderyka Pautscha. Na początku lat 30. Współtworzył Grupę Krakowską, której członkowie łączyli awangardowe spojrzenie na sztukę z politycznym radykalizmem. Stern od 1926 należał do Komunistycznej Partii Polski, za swe przekonania polityczne był kilkakrotnie aresztowany, a w 1938 osadzony w Berezie Kartuskiej. Od 1939 przebywał we Lwowie, lata 1941-1943 spędził zamknięty w lwowskim getcie. Po ucieczce z transportu do obozu zagłady w Bełżcu, powrócił do getta. Cudownie ocalały z masowej egzekucji przeprowadzonej w 1943 w Kosowie Lackim, zdołał przedostać się na Węgry, gdzie przebywał do końca okupacji. Traumatyczne przeżycia wojenne wpłynęły na dalsze życie i twórczość artysty. Po wojnie zamieszkał w Krakowie, gdzie odegrał znaczącą rolę w życiu ówczesnego środowiska artystycznego. W 1946 związał się z Grupą Młodych Plastyków skupionych wokół Tadeusza Kantora. Na początku swej twórczości był związany z nurtem awangardowym lat 30. W powstałych wówczas dziełach widoczne były doświadczenia kubizmu i ekspresjonizmu, z dążeniem do deformowania kształtów i stosowaniu kolorystyki kontrastowej. Tuż po 1945 realizował cykle graficzne, w których powracał do doświadczeń wojennych. W latach 50. Tworzył kompozycje abstrakcyjne , przedstawiając formy wywodzące się z abstrakcji geometrycznej, które stopniowo nabierały nieokreślonych kształtów , kojarzonych ze światem organicznym, utrzymane w surrealistycznym klimacie. W połowie lat 60. po okresie eksperymentów, wypracował indywidualny styl naznaczony traumatycznymi wspomnieniami z przeszłości. Artysta zaczął wykorzystywać elementy organiczne, fragmenty tkanin i sieci, aby tworzyć z nich abstrakcyjne kompozycje o reliefowej strukturze. W swych pracach prowadził rozważania na temat życia, śmierci i przemijania. W grafice posługiwał się techniką linorytu, monotypią i serigrafią, tworząc kompozycje złożone z abstrakcyjnych form.

Zobacz także:
6328?size=medium 6045?size=medium 7599?size=medium