Thumbnail
Jonasz Stern (1904 - 1988)
Jonasz Stern (1904 - 1988)

Malarz, grafik, scenograf, pochodzenia żydowskiego, urodzony w Kałuszu. W latach 1929-1935 studiował w krakowskiej ASP u T. Axentowicza, W. Jarockiego, S. Kamockiego i F. Pautscha. Na początku lat 30. współtworzył Grupę Krakowską. Od 1926 należał do Komunistycznej Partii Polski, za swe przekonania polityczne był kilkakrotnie aresztowany, a w 1938 osadzony w Berezie Kartuskiej. Od 1939 przebywał we Lwowie, lata 1941-1943 spędził zamknięty w lwowskim getcie. Po ucieczce z transportu do obozu zagłady w Bełżcu, powrócił do getta. Cudownie ocalały z masowej egzekucji przeprowadzonej w 1943 w Kosowie Lackim, zdołał przedostać się na Węgry, gdzie przebywał do końca okupacji. Traumatyczne przeżycia wojenne wpłynęły na dalsze życie i twórczość artysty. Po wojnie zamieszkał w Krakowie, gdzie odegrał znaczącą rolę w życiu ówczesnego środowiska artystycznego. W 1946 związał się z Grupą Młodych Plastyków skupionych wokół Tadeusza Kantora. W dziełach powstałych na początku lat 30. widoczne były doświadczenia kubizmu i ekspresjonizmu, z dążeniem do deformowania kształtów i stosowaniu kolorystyki kontrastowej. Tuż po 1945 realizował cykle graficzne, w których powracał do doświadczeń wojennych. W latach 50. tworzył kompozycje abstrakcyjne, przedstawiając formy wywodzące się z abstrakcji geometrycznej, które stopniowo nabierały nieokreślonych kształtów, kojarzonych ze światem organicznym, utrzymane w surrealistycznym klimacie. W połowie lat 60. po okresie eksperymentów, wypracował indywidualny styl naznaczony traumatycznymi wspomnieniami z przeszłości. Artysta zaczął wykorzystywać elementy organiczne, fragmenty tkanin i sieci, aby tworzyć z nich abstrakcyjne kompozycje o reliefowej strukturze. W swych pracach prowadził rozważania na temat życia, śmierci i przemijania. W grafice posługiwał się techniką linorytu, monotypią i serigrafią, tworząc kompozycje złożone z abstrakcyjnych form.

Zobacz także:
8250?size=medium 6045?size=medium